Wet Bibob: Regelgeving om rekening mee te houden

1 september 2017 | Wendy Franken

Iedere (startende) ondernemer krijgt te maken met een wirwar aan wet- en regelgeving. De meeste ondernemers die dit artikel lezen hebben ook te maken met de Wet Bibob (bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur).

Wat is de Wet Bibob?

Artikel 3 van deze wet omschrijft dat bestuursorganen een (horeca)vergunning kunnen weigeren of intrekken, indien ernstig gevaar bestaat dat de beschikking mede zal worden gebruikt om:
a. uit gepleegde strafbare feiten verkregen of te verkrijgen, op geld waardeerbare voordelen te benutten, of 
b. strafbare feiten te plegen.

Hoe werkt deze wet in de praktijk?

De uitvoering van deze wet verschilt per gemeente. Er bestaan verschillende instanties die zich bezighouden met de invulling van de Bibob. Ook zijn er veel organisaties ontstaan die zich bedrijfsmatig bezighoudt met de Bibob: van opleidingsinstituten tot advocatenkantoren. Het is dan ook niet vreemd dat veel (startende) ondernemers moeilijk grip krijgen op deze regelgeving. Dit terwijl de praktische uitwerking van deze wet enorme gevolgen kan hebben voor de bedrijfsvoering.

In geval van een negatieve uitkomst kan immers een vergunning ofwel niet worden verleend, ofwel worden ingetrokken. Gezien deze gevolgen mag je verwachten dat er zer zorgvuldig wordt omgesprongen met deze macht. 

Het onderzoek naar 'ernstig gevaar'

In de praktijk onderzoeken bestuursorganen echter eerst zelf of er “ernstig gevaar” bestaat. Pas indien de ambtenaren er zelf niet uit komen wordt deze vraag voorgelegd aan het Landelijk Bureau Bibob (LBB), van de screeningsautoriteit Justis. Om de onafhankelijkheid van deze instantie te waarborgen is er een kwaliteitscommissie ingericht die toezicht houdt op de rapportages. Deze kwaliteitscommissie bestaat uit (gewezen) (semi)ambtenaren. 

Bibob in 2016

In 2016 heeft het LBB bijna 300 aanvragen (voornamelijk inzake horeca) behandeld. Het LBB concludeerde in 2016 116 maal een ernstig gevaar, in 28 gevallen een mindere mate van gevaar en 93 keer concludeerde het LBB dat er geen gevaar in de zin van de Wet Bibob is gebleken.

Wet Bibob en regulier (straf)recht

In het reguliere strafrecht/ fiscaal/civiele recht geldt dat men onschuldig is totdat het tegeldeel is bewezen. Onder de Wet Bibob is het echter zo, dat een vergunning kan worden geweigerd of ingetrokken indien “ernstig gevaar bestaat dat de beschikking mede zal worden gebruikt om (...)”. Dit houdt alsdan een weigering of intrekking in op basis van een (nog niet verwezenlijkt) vermoeden. Dit staat in beginsel haaks op de onschuldpresumptie.

Een uitspraak van de Raad van State van 10 mei 2017 (ECLI:NL:RVS:2017:1218) bevestigt deze gedachtegang. In de betreffende uitspraak is bevestigd, dat:
- LBB ook negatief kan oordelen indien een aanvrager een zakelijk samenwerkingsverband had met  vennootschappen die vermoedelijk strafbare feiten hadden begaan;
- dit oordeel ook in stand blijft indien het mogelijke samenwerkingsverband al is beëindigd;
- niet vereist is dat de strafbare feiten zijn gepleegd door werknemers van de aanvrager, of dat er  enig gezag bestond over de handelingen. 

Verder is nogmaals bevestigd dat bestuursorganen in beginsel mogen uitgaan van de expertise van het LBB.

Stel dat...

Op deze wijze zou het hypothetisch kunnen voorkomen dat een vergunninghouder op basis van een vermoeden van een (aankomend) strafbaar feit, gedurende het strafrechtelijke onderzoek wordt geconfronteerd met een intrekking van de verleende vergunning op basis van de Wet Bibob. Het is daarbij denkbaar dat het strafrechtelijke onderzoek onverrichter zake zou worden gesloten, terwijl deze ondernemer zijn bedrijfsvoering tussentijds heeft moeten beëindigen wegens het ontbreken van de benodigde vergunning(en).

Blik op de toekomst 

In ‘Het Bibob-advies’ van Jusitis van mei 2017 wordt een wijziging van de Wet Bibob aangekondigd.

Bekeken wordt onder meer op welke wijze de informatiepositie van bestuursorganen ten behoeve van het eigen onderzoek kan worden verbeterd. Men denkt aan de mogelijkheid om uitgebreider naslag te doen in het Justitieel Documentatiesysteem. De verwachting is dat het LBB hierdoor beter in staat zal zijn om zakelijke samenwerkingsverbanden en mogelijke stroman-constructies te achterhalen. 

“Ook hebben provincies aandacht gevraagd voor de beperkingen die in het Besluit Bibob zijn opgenomen ten aanzien van de sectoren die wat betreft overheidsopdrachten (o.a. aanbestedingen) onder de reikwijdte van de Wet Bibob vallen. Er zal worden gekeken welke sectoren -naast bouw, milieu en ICT- nog meer onder de reikwijdte van de Wet Bibob zouden kunnen vallen.”

De overheid maakt aldus dankbaar gebruik van de sluiproutes in de Wet Bibob...

Wendy Franken
Met Recht Juridisch

Schrijf gratis in voor de nieuwsbrief

Ontvang wekelijks onze nieuwsbrief!

Overig nieuws

Vega
Nieuw vegetarisch keurmerk voor restaurants

Dinsdag 12 november is het eerste echte vegetarische keurmerk voor restaurants gelanceerd. Het LEKKER VEGA Keurmerk is een initiatief van de Vegetariërsbond en doet met zijn indeling in niveaus recht aan het veelzijdige vega-aanbod in de Nederlandse horeca. Een win-win situatie voor restaurant ...

Koffie & thee Achtergronden
App spaarder 'wint' reis naar Italië bij Doppio Espresso

In september 2018 was de lancering van de Mijn Doppio App. Gasten van Doppio Espresso kunnen middels de app sparen voor gratis koffie, patisserie, lunch en als ultieme spaardoel een reis naar Milaan. In 2019 is het zover, de eerste gasten hebben 5000 punten bij elkaar gespaard. De trouwe gast van...

Interview Longread
Het succesverhaal van Brownies&downieS: “Eind dit jaar hebben we 57 lunchzaken”

In zeven jaar tijd van twee naar vijfenvijftig vestigingen. Thijs Swinkels, oprichter van Brownies&downieS, geniet nog steeds van de olievlek die zich vanuit het Brabantse Veghel heeft weten te verspreiden naar de rest van Nederland. Een mooie prestatie voor iemand die eigenlijk alleen maar werk...

Opening Den Haag
STAN&CO Den Haag gaat bijna open

Na een rigoureuze verbouwing van een jaar is STAN&CO Den Haag bijna klaar voor de opening. In het pand aan het Buitenhof wordt de laatste hand gelegd aan een bar-restaurant waar gasten gedurende de hele dag en avond terecht kunnen voor ontbijt, lunch, borrel en diner. De nieuwe gevel is voorzien...

Opening Rotterdam
Tweede Bagels & Beans aGoGo verovert Rotterdam

Binnenkort klotst de bagelliefde over de randen van de Koopgoot: woensdag 20 november opent Bagels & Beans de sluizen van bagels, koffie en geluk in FORUM Rotterdam. Op de eerste verdieping komt de vertrouwde Bagels & Beans, de begane grond is gereserveerd voor Bagels & Beans aGoGo. De t...

Wet- en regelgeving
Loondoorbetaling bij ziekte en re-integratie wordt duidelijker

Veel werkgevers in de horeca hebben moeite met de verplichting om het loon door te betalen van zieke werknemers. Ook zijn zij verantwoordelijk voor de re-integratie, al zijn zij zich daar vaak niet van bewust. Om werkgevers te ontzorgen, komt er per 1 januari 2020 een nieuw pakket aan maatregelen...

Meer nieuws

Schrijf gratis in voor de nieuwsbrief

Ontvang wekelijks onze nieuwsbrief!

Lees Nu
Horeca & Recht
Nieuwsbrief ontvangen

Copyright 2019 - Uitgeverij PS

Uitgave door: