Het fijne van de bagel

10 januari 2000 | redactie

Bagels zijn in. Tot een paar jaar geleden wist bijna geen Nederlander wat een bagel is: een rond broodje met een gat in het midden. Nu schieten de bagelzaken als paddestoelen uit de grond, vooral in de grote steden. Een enkele lunchroom specialiseert zich zelfs geheel in het broodje dat uit Amerika is aangewaaid, of beter: teruggekeerd. Wat is er zo bijzonder aan de bagel? 

Op het eerste gezicht lijkt de bagel een beetje op een donut. De bagel is echter van waterdeeg gemaakt, in tegenstelling tot zijn gesuikerde 'look-alike'. Het deeg wordt bijzonder behandeld: in New York wordt het na het rijzen gekookt. Pas na afkoeling wordt het broodje afgebakken. De bereidingstijd van 24 uur resulteert in een smakelijk compact broodje dat goed vult, zeker als je het rijkelijk met roomkaas besmeert, zoals in de VS gebruikelijk is. Handig voor een snelle lunch. In Californië hebben ze iets gevonden op de lange bereidingsduur: het broodje wordt in de oven klaargestoomd, waardoor de bereiding maar vier uur duurt.

Báágel

Tot nu toe wordt de bagel in Nederland vooral verkocht in 'aparte' zaakjes. In de meeste croissanterieën en broodjeszaken is hij niet te vinden. Een van de gespecialiseerde zaken is Shakies op het centraal station in Utrecht. Naast bagels verkoopt Shakies fruitmixen en cakes om mee te nemen. Verkoopster Lidewij Pool merkt aan de manier waarop mensen het woord uitspreken, dat de bagel nog lang geen gemeengoed is: ‘Sommige klanten zeggen op z’n Hollands ‘baggel’ of  ‘báágel'. Maar het loopt wel goed.’ 
Shakies verkoopt de originele New Yorkse bagel, volgens Lidewij, maar een meeluisterende klant (Diana) plaatst daar een kanttekening bij. Zij is onlangs in New York geweest, dus geldt in deze kwestie als autoriteit. Na een aandachtige hap: ‘In New York zijn ze wel iets anders. Je kunt ze daar overal krijgen. Ze zijn wat groter en zoetiger. Ook worden ze daar altijd geroosterd.’

Wellicht was dat een klein verwijt aan het adres van Shakies, aangezien daar de bagels onverhit opgediend worden. Diana vetrekt nochtans met een rijkelijk belegde bagel richting de trein.

Joodse herkomst 

Ongetwijfeld denken de Amerikanen dat zij de bagel hebben uitgevonden, net als de pizza en de hamburger, maar in feite is het broodje New York binnengebracht door Oost-Europese Joden, zo’n honderd jaar geleden. Er zijn in de afgelopen eeuw de mooiste verhalen bedacht om de Joodse oorsprong te verhullen. Zo zou het broodje zijn gecreëerd ter ere van de Poolse koning Jan Sobiesky. In 1683 schoot hij de Oostenrijkers te hulp, en wist hij de Turken te stuiten voor de poorten van Wenen. Een Duitse bakker maakte een broodje in de vorm van een stijgbeugel omdat Koning Jan een fervent ruiter was. Een ‘Bügel’ dus. Later zou dit tot bagel verbasterd zijn.

Dit verhaal verklaart evenwel niet het feit dat reeds in 1610 in Polen de ‘beygl’ wordt genoemd als een Joods broodje dat als geschenk aan zwangere vrouwen werd gegeven. Na de introductie in New York in 1880 begon het broodje aan een ware zegetocht door heel Noord-Amerika. 

En nu is hij dus terug waar hij vandaan kwam: Europa. Nog niet overal bekend, maar wel reeds geliefd. Ongetwijfeld zal hij over een paar jaar net zo gewoon zijn als de Italiaanse bol, de baguette en de ciabatta.

Auteur: Alexis van Erp

LU20JAAR LU20JAAR2000

Schrijf gratis in voor de nieuwsbrief

Ontvang wekelijks onze nieuwsbrief!

Overig nieuws

Achtergronden
15 jaar geleden in Lunchroom: Pieter Punter

Lunchroom is dit jaar volwassen en bestaat 21 jaar. Tijd om terug te blikken en een greep te doen uit de welhaast onuitputtelijke voorraad interviews en achtergrondverhalen die in het vakblad voor de lunchroombranche hebben gestaan gedurende deze periode. Wekelijks presenteren we je zo'n verh ...

Achtergronden
Bagels & Beans Almere verhuist

Vaak wordt een remix een grotere hit dan het origineel. Datzelfde zou zomaar eens kunnen gebeuren met Bagels & Beans Almere. Vrijdag 14 mei verhuist de vrijplaats voor bagels, koffie en geluk namelijk van restaurantplein ‘Belfort’ naar een veel ruimere locatie mét terras aan d ...

Economie Achtergronden
Advies Belastingdienst aan horecaondernemers: verleng bijzonder uitstel van betaling

Is uw bijzonder uitstel van betaling afgelopen en kunt u nog niet aan uw nieuwe betalingsverplichtingen voldoen? Verleng dan uw bijzonder uitstel van betaling. Dat kan nog tot en met 30 juni. Afgelopen zaterdag ontvingen 60.000 ondernemers, waaronder uit de horecabranche, hierover een brief van de B ...

KHN Corona
KHN: uit eten met sneltest onbespreekbaar

De uitspraken van minister De Jonge over de rol van sneltesten in het openingsplan van het kabinet kunnen rekenen op stevige kritiek vanuit horecaondernemers. Zo wordt er mogelijk gesproken over versoepelingen, waarbij de horeca voor uit eten open mag met de inzet van sneltesten. Vooral het feit dat ...

Achtergronden
De Beren opent nieuw bezorgrestaurant in Breda

Bourgondische Bredanaars kunnen vanaf nu hun hart ophalen met het gloednieuwe Bezorgrestaurant De Beren Breda. De opening van de 27ste bezorgvestiging vond op maandag 3 mei 2021 plaats aan de Haagdijk 24. De Haagdijk is een ideale bezorglocatie, omdat vanaf deze centrale plek veel Bredase huishou ...

Economie Achtergronden
CBS: relatief veel horecabedrijven opgeheven

In het eerste kwartaal van 2021 werden zo’n 30,2 duizend bedrijven opgeheven, ruim 9 duizend minder dan in hetzelfde kwartaal het jaar ervoor. Bij 85 procent van de opheffingen ging het om bedrijven met één werkzame persoon. Er werden 4,7 duizend bedrijven met meer dan é&e ...

Meer nieuws

Schrijf gratis in voor de nieuwsbrief

Ontvang wekelijks onze nieuwsbrief!

Nieuwsbrief ontvangen

Copyright 2021 - Uitgeverij PS

Uitgave door: