Paprikapoeder, kaneel en ketjap manis: dit gebruikt de Nederlander in de keuken

10 juli 2019 | Thijs Jacobs

Bij het opsommen van typisch Nederlands eten denken we vaak enkel aan de standaard producten stamppot, drop en kroketten. Die horen er zeker bij, maar er is zoveel meer dat de Nederlandse keuken te bieden heeft. Kijk maar eens in ons keukenkastje! Naast peper en zout hebben veel Nederlanders tegenwoordig ook standaard onder andere paprikapoeder (81,8%), kaneel (81,5%) en ketjap manis (78,0%) in de kast staan, zo blijkt uit onderzoek van PanelWizard in opdracht van maaltijdboxleverancier HelloFresh. De herkomst van deze producten gaat soms eeuwen terug, zijn afkomstig uit alle uithoeken van de wereld en inmiddels diep geworteld in onze eetcultuur. De Nederlandse keuken is dus veel rijker en diverser dan vaak gedacht wordt. 

De vier VOC-specerijen

“De Nederlandse eetcultuur is al eeuwenlang onderhevig aan invloeden uit diverse windstreken. In de VOC-tijd kwamen specerijen in grote hoeveelheden binnen en ze behoren tegenwoordig tot de algemene keukenkast-uitrusting”, aldus Charlotte Kleyn, culinair historica. Zo blijkt uit het onderzoek dat minstens de helft van de huishoudens de vier ‘VOC-specerijen’ (meestal) op de plank hebben staan; (zwarte) peper (90,4%), kaneel (81,5%), nootmuskaat/foelie (59,4%) en kruidnagel (52,1%). Kleyn: “Hollandse appeltaart, speculaas en ander zoet zijn ondenkbaar zonder kaneel. Ossenworst is geen ossenworst zonder foelie en denk eens aan de gekookte groente met geraspte nootmuskaat bij je oma.”

Katchop, ketjap, ketchup?

In de categorie sauzen, kruidenmengsels en smaakmakers staat de Oosterse smaakmaker ketjap manis (78,0%) bij menig Nederlands huishouden in de kast. Boven ketjap manis staan enkel mayonaise (88,0%) en ketchup (81,4%). Ketchup en ketjap zijn nauw met elkaar verbonden, zoals je in de naamgeving al kunt zien. Kleyn: “Het vroegste bekende Engelstalige recept voor ketchup is te vinden in een boek uit 1727 als ‘katchop’. De saus en het woord waren overgenomen van het Indonesische ‘kecap’ of ‘ketjap’, sojasaus. Kecap manis bestond toen ook al. Als gezoete sojasaus was dit de voorloper van ketchup.”

Een snufje zout en peper

Zout (58,9%) en peper (57,9%) zijn de meest gebruikte gedroogde kruiden en worden door veel Nederlanders minstens 4 keer per week toegevoegd aan de maaltijd. Daarnaast worden paprikapoeder (44,6%), Italiaanse/Provençaalse kruiden (42,8%) en knoflookpoeder (38,7%) het lekkerst bevonden. Paprikapoeder vind je onder andere terug in chips, goulash en chorizo, we kunnen niet meer zonder! “Voor paprikapoeder moesten we in Europa wachten op de ontdekking van Amerika. Het wordt gemaakt van gedroogde en/of gerookte langwerpige pepers die oorspronkelijk uit Centraal-Mexico komen. Een ander soort dan de paprika's die je zelf in de keuken gebruikt”, aldus Kleyn.

Kokkerellen met knoflook en kerrie

Verse knoflook (65,0%) is veruit de populairste verse smaakmaker, maar dit was lang niet altijd zo. Kleyn: “De geurende knol werd geassocieerd met een ‘boerenachtergrond’ en was dus absoluut niet chic. Pas met de komst van Indische Nederlanders en de opkomende populariteit van de Franse, Spaanse en Italiaanse keukens omarmden we hier de knoflook.” Kerriepoeder wordt de lekkerste gedroogde smaakmaker gevonden door ruim een derde (37,4%) van de Nederlanders en staat bij driekwart (74,8%) (meestal) in de kast. Maar wat is het precies? “Kerriepoeder is geen specerij als komijn of koriander, maar een specerijenmengsel. Ook is het niet, zoals veel mensen denken, afkomstig uit India, maar uit Engeland! De Engelsen leidden het af van de Indiase saus ‘curry’, maar dan in poedervorm, een kruidenmix van allerlei specerijen zoals koriander, komijn, zwarte peper, fenegriek, venkel, mosterdzaad en nootmuskaat. En natuurlijk kurkuma voor de gele kleur”, vervolgt Kleyn.


Traditionele en nieuwe smaakmakers

“Bij HelloFresh proberen we onze klanten constant kennis te laten maken met nieuwe gerechten, ingrediënten en smaken, dus we variëren ook graag met kruiden, specerijen en smaakmakers”, aldus Selma, receptontwikkelaar bij HelloFresh. “Hierbij komen de meer ‘traditionele’ smaakmakers terug, zoals bij populaire gerechten als romige soep met garnalen met paprikapoeder of het kruidige gehaktbrood met met nootmuskaat en mosterd. Maar we laten onze klanten ook vaak kennismaken met ‘nieuwe’ smaakmakers, bijvoorbeeld in de vlugge bami met kip met vijfkruiden - ook wel bekend als 5-spices - en kipfilet met groentestoof met ras el hanout. Regelmatig combineren we ook diverse en uiteenlopende smaakmakers, zoals de Indonesische roerbak met onder andere sojasaus en kerriepoeder. Stuk voor stuk gerechten die bij onze klanten in de smaak vallen en waarbij een hoofdrol is weggelegd voor de smaakmaker(s). Door deze afwisseling en variatie proberen we goed in te spelen op de hedendaagse Nederlandse eetcultuur en de rol die kruiden daarin spelen.”

Schrijf gratis in voor de nieuwsbrief

Ontvang wekelijks onze nieuwsbrief!

Overig nieuws

Lunchroom
Anne&Max wil vijf nieuwe vestigingen in 2020

Anne&Max wilt dé huiskamer in de stad zijn die haar gasten elke dag verrast met heerlijke biologische producten, zeer gastvrije service in mooie karakteristieke panden met een trendy interieur. Anne&Max is hard gegroeid in de afgelopen twee jaar en is nog steeds volop in ontwikkeli...

Opening Rotterdam
Bagels & Beans opent in Rotterdam Alexandrium

Goed nieuws voor wie in het oosten van Rotterdam woont of daar graag gaat shoppen: voor een paddoburgerbagel of de beruchte cheesecake kun je gewoon hier terecht. De vijfde Bagels & Beans van de Maasstad opent op 23 oktober in Rotterdam Alexandrium zijn prachtige glazen puien. Niet te missen als...

Snacks Fastservice
Fritesvakantie: gratis frites voor de kleintjes

Van zaterdag 19 oktober tot met zondag 27 oktober 2019 organiseren de twee vestigingen van Par Hasard in Amsterdam de Fritesvakantie. Tijdens de herfstvakantie trakteert Par Hasard op gratis frites voor de kinderen bij de lunch van de volwassenen. Uiteraard zijn er tevens menu’s voor de kleint...

Achtergronden Internationaal
Wereldvoedseldag 16 oktober: de wereld bevindt zich in een voedingscrisis

Minstens één op de drie kinderen onder de vijf jaar heeft volgens een nieuw gepubliceerd rapport van Unicef te weinig of te veel gewicht. De wereld lijdt aan een voedingscrisis. Meer dan 800 miljoen mensen in de wereld hebben honger, maar bijna evenveel mensen zijn zwaarlijvig. Tegelij...

Tech
Het rendement van e-mailmarketing wordt zwaar onderschat

Mocht je in het huidige tijdperk als marketeer in de horeca werken, dan moet je van veel markten thuis zijn. Natuurlijk moet je bijhouden wat andere partijen doen. Dit nog naast kennis van sociale media tot aan search engine marketing. Het vak van marketeer wordt steeds lastiger en de concurrentie i...

Interview Longread
Schenk je geen alcohol? Gemiste kans!

Lang niet alle lunchrooms schenken alcohol. Na een paar minuten ‘googelen’ weten we dat van de grotere lunchketens blijkbaar alleen Anne&Max alcohol schenkt. Dat zet je toch aan het denken… Is het geen gemiste kans om geen alcohol te schenken en waarom doen ze het bij Anne&...

Meer nieuws

Schrijf gratis in voor de nieuwsbrief

Ontvang wekelijks onze nieuwsbrief!

Lees Nu
Horeca & Recht
Nieuwsbrief ontvangen

Copyright 2019 - Uitgeverij PS

Uitgave door: